Gemeente kapt 5 beeldbepalende Valse Christusdoorns

HARDERWIJK - Het is er dus echt van gekomen, de 5 bomen Valse Christusdoorn van de Tesselschadelaan in Harderwijk hebben het onderspit moeten delven en waren niet opgewassen tegen de wensen van de gemeente Harderwijk, ondanks een aantal mensen en de Stichting De Groene Mantelzorger die bezwaar hadden aangetekend. Enkele dagen geleden zijn zogenaamde vergrote boomspiegels aangelegd, wat een voorbode was voor de kap van de 5 bomen die al meer dan 1 jaar voorzien waren van een oranje stip. 

Vergroening rond winkelcentrum
Eind 2025 gaf de gemeente aan dat er een inloopbijeenkomst was georganiseerd voor meer groen in de binnenstad, alleen was men vergeten te vertellen dat er op dinsdag 18 november 2025 ook een bijeenkomst werd georganiseerd over de vergroening van het gebied rond het winkelcentrum Stadsdennen. Waarschijnlijk heeft de gemeente toen de omwonenden een uitnodigingsbrief gestuurd voor de bijeenkomst in De Kiekmure aan de Tesselschadelaan.  

Tevens gaf de gemeente - enkel dagen later - aan dat het nieuwe groen niet ten koste mocht gaan van de parkeerplaatsen, want die zouden van groot belang zijn, wat inhield dat er genoeg ‘lelijk en irritant’ grijs in het gebied zou blijven en de kans werd verspeeld voor méér groen. Tijdens de bijeenkomst van 18 november werd duidelijk dat de 5 maal Valse Christusdoorn aan de winkelcentrum-kant aan de Tesselschadelaan moesten verdwijnen.    

De redenen die toen werden aangegeven, waren onder meer dat de bomen teveel zonlicht zouden wegvangen, te dicht tegen de appartementen aan zouden staan en ze moesten te vaak gesnoeid worden. Op de avond werd al aangegeven dat juist deze bomen moesten verdwijnen, zeer jammer zou zijn, de laan uitstraling zou verdwijnen en of er geen andere alternatieven mogelijk waren. Op de avond heeft de Stichting reeds aangegeven dat ze bezwaar zou aantekenen. 

Gegevens opvragen
Snoeien van bomen, behoort tot de zorgplicht van de gemeente en moet ook regelmatig gebeuren, zeker als bomen dicht bij gebouwen staan. Maar dit scheen dus niet vaak genoeg uitgevoerd te zijn geweest, waar de Stichting later achter kwam. Daarnaast hebben de 5 bomen ook schaduw gegeven op het moment dat de zon op haar juiste plaats stond. Daarom is er een gesprek geweest met een medewerker van de gemeente en is er gekeken op de locatie en naar de bomen. 

Daarna zijn de gegevens opgevraagd bij de gemeente, waarbij bleek dat de gegevens niet  compleet waren. Begin 2026 is bezwaar ingediend tegen de kap van de 5 bomen aan de Tesselschadelaan, waarna in januari wederom een gesprek was met een medewerker van de gemeente. Hieruit kwamen 2 zaken, namelijk dat er een Woo-aanvraag nodig zou zijn om de volledige gegevens van de bomen te krijgen en de opmerking - naar een vraag waarom er geen QuickScan Flora en Fauna werd of zou worden uitgevoerd - dat er geen vogels in de straat voorkwamen en dus dat de QuickScan niet nodig was. Terwijl op dat moment de bomen niet zoveel bladeren hadden en dus duidelijk 2 nesten zichtbaar waren. 

Bezwaar ingediend
Begin van het jaar is een bezwaar ingediend tegen de kap van de 5 bomen. In het bezwaar is aangegeven dat de gemeente zelf heeft aangegeven dat de gezondheidsstatus van de bomen ‘voldoende’ was en dat daarom de bomen niet hoefden te verdwijnen. Maar de gemeente heeft daarbij wel aangedragen dat er klachten waren over de bomen, maar deze klachten waren nauwelijks onderbouwd. Uit de gegevens van de klachten - die opgevraagd zijn via het Woo-verzoek - is gebleken, dat er 5 ‘klachten’ waren ontvangen, waarvan 2 in 2021 die daadwerkelijk over de bomen gingen. Echter, de klachten zijn niet via de gemeente als klacht binnengekomen, maar het ging om een verzoek tot snoeien van de takken, via Snel Herstel. Een andere klacht ging over 1 persoon die niet in de appartementen woonde, 1 over een stuk plastic in een boom - overigens beide van 2024 - en de laatste was van 2026 van een chauffeur die vroeg over snoei van bomen bij de containers. In feite zijn er geen klachten ontvangen of niet geregistreerd. 

Een ander probleem was de documentatie van de bomen, die niet op orde is gebleken. In de periode van 2008 / 2009 is het appartementencomplex De Hoge Plataan gebouwd. Op die locatie stonden 4 Iepen, die in de periode zijn gekapt, alhoewel de gemeente liet weten dat het in 2010 is gebeurd. Dit laatste kan niet omdat op een foto van 2009 - tijdens de bouw - er geen bomen meer aanwezig waren. Op de plaats van de 4 Iepen zijn 5 Valse Christusdoorn teruggekomen, maar de gegevens in het gemeentelijke systeem zijn niet bijgewerkt, waardoor het leek of dat de leeftijd van de Valse Christusdoorn 54 jaar was, net als de Platanen aan de overkant van de straat. Bij het invullen van de gegevens van de 5 bomen moet toch opgevallen zijn, dat er voorheen 4 bomen hebben gestaan en dus 1 boom zonder leeftijd kwam te zitten. Niet dus ! Later bleek dat de Valse Christusdoorn al 10 jaar oud waren en kenners hebben gemeld om deze boom van die leeftijd niet te verplaatsen. 

Bezwaarcommissie
In de loop van het ‘dossier’ is de mogelijkheid geweest om bij de Commissie van Bezwaarschriften het verhaal van het bezwaar toe te lichten. Hierbij zijn nog enkele punten toegelicht, zoals de ‘laanstructuur van de Tesselschadelaan’, de klachten van de ‘omwonenden’ ’, ‘groen in Harderwijk’ en de ‘QuickScan Flora en Fauna’. Maar het voelde als een gelopen race die verloren was. Dat bleek later toen het advies kwam - dat overgenomen werd door het college -  dat de bomen gekapt gaan worden. 

Er is in de loop van de tijd ook gesproken over de mogelijkheid van kleinere bomen - maar wat niet zou passen bij de grote Platanen -, de mogelijkheid tot het vergroten van de boomspiegels van de Valse Christusdoorns - zoals ook is uitgevoerd bij de andere bomen bij het winkelcentrum - en het aantal snoeimomenten van de bomen - wat overigens maar 1 keer is geweest. Maar ondertussen zijn de 5 beeldbepalende Valse Christusdoorn-bomen gekapt - waarbij de kap niet is gebouwd op de gegevens die zijn aangeleverd - en is Harderwijk weer een aantal bomen kwijt. Natuurlijk is er een herplantplicht afgesproken, maar er komen jonge nieuwe boompjes voor terug - de zogenaamde satéprikkers - die jaren nodig hebben om weer de capaciteit te hebben zoals de 5 gekapte bomen.

Blog De Groene Mantelzorger